نشست پادشاه و مقامات اردن با مقامات اتحادیه اروپا
ملک عبدالله، پادشاه اردن پنجشنبه 8ژانویه 2026 نخستین اجلاس اردن و اتحادیه اروپا را با آنتونیو کوستا، رئیس شورای اروپا، و اورسولا فون دیر لاین، رئیس کمیسیون اروپا در امان برگزار کرد. محتوای نشست و توافقات انجام یافته بیانگر ارتقای روز افزون روابط طرفین و عزم اردن برای استفاده حداکثری از ظرفیت اروپا است.
۱) نخستین اجلاس اردن و اتحادیه اروپا در ۸ ژانویه ۲۰۲۶ در اَمان با حضور ملک عبدالله دوم، رئیس شورای اروپا و رئیس کمیسیون اروپا برگزار شد و نقطه عطفی راهبردی در روابط دو طرف به شمار میرود. این اجلاس ارتقای روابط از «توافقنامه مشارکت» به «شراکت راهبردی و جامع» را تثبیت کرد و نشاندهنده گذار روابط از چارچوبهای صرفاً سیاسی ـ حقوقی به همکاری عملی، چندبُعدی و بلندمدت است. بیانیه پایانی بر چندجانبهگرایی، نظم بینالمللی مبتنی بر قواعد، نقش محوری سازمان ملل و جایگاه اردن بهعنوان شریک ژئوپلیتیکی باثبات اروپا در خاورمیانه تأکید دارد.
۲) در بُعد سیاسی و ژئوپلیتیکی، مواضع نشست در قبال فلسطین کاملاً منطبق با سیاست رسمی اتحادیه اروپا است؛ از جمله تأکید بر راهحل دو دولتی، مخالفت با شهرکسازی و الحاق، محکومیت خشونت شهرکنشینان و حمایت از وصایت هاشمی اردن بر اماکن مقدس قدس. بیانیه همچنین بر ارسال فوری و بدون مانع کمکهای بشردوستانه به غزه، تقویت تشکیلات خودگردان فلسطین، حفظ تمامیت ارضی لبنان و اجرای قطعنامه ۱۷۰۱، حمایت از گذار سیاسی فراگیر در سوریه و احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی اوکراین مطابق با منشور سازمان ملل تأکید میکند.
۳) مهمترین بُعد عملی بیانیه، تمرکز بر اقتصاد و تابآوری اردن است. اتحادیه اروپا بسته حمایتی ۳ میلیارد یورویی برای دوره ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۷ شامل یک میلیارد یورو کمک مالی، ۶۴۰ میلیون یورو کمک بلاعوض و ۱٫۴ میلیارد یورو سرمایهگذاری عمومی و خصوصی ارائه میدهد. هدف این بسته، تقویت تابآوری اقتصادی، حمایت از چشمانداز نوسازی اقتصادی، سیاسی و اداری اردن، تحریک سرمایهگذاری بخش خصوصی و بهبود محیط کسبوکار است. در همین راستا، برگزاری کنفرانس سرمایهگذاری اردن–اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۶ مورد تأکید قرار گرفت.
۴) در حوزه تجارت، انرژی و آب، دو طرف بر فعالسازی واقعی منطقه تجارت آزاد توافق کردند که مستلزم بازنگری توافقنامه مشارکت، کاهش موانع غیرتعرفهای و تسهیل قواعد مبدأ است؛ اقدامیکه با هدف افزایش صادرات اردن و کاهش کسری تجاری انجام میشود. در حوزه گذار سبز، پیوستن اردن به مجمع جهانی گذار انرژی، همکاری در انرژیهای تجدیدپذیر، هیدروژن کمکربن، بهرهوری انرژی و حملونقل پایدار برجسته شد. اتحادیه اروپا بهطور ویژه از پروژه ملی انتقال و شیرینسازی آب از عقبه به اَمان بهعنوان پروژهای حیاتی برای امنیت ملی اردن حمایت میکند.
۵) در بُعد امنیتی، حکمرانی و سرمایه انسانی، بر تقویت همکاریهای امنیتی، مدیریت مرزها، مقابله با تروریسم و جرایم سازمانیافته، حمایت از نیروهای مسلح اردن و برگزاری نخستین مجمع گفتوگوی امنیت و دفاع اردن–اروپا در ۲۰۲۶ تأکید شد. همچنین حاکمیت قانون، حقوق بشر، اصلاحات سیاسی و انتخاباتی، آموزش فنی و حرفهای، توانمندسازی جوانان و زنان و تداوم همکاری در برنامههایی چون اراسموس پلاس و افق اروپا مورد حمایت قرار گرفت. جمعبندی بیانیه نشان میدهد اردن برای اتحادیه اروپا شریکی همتراز، قابل اتکا و فراتر از یک دریافتکننده کمک است و در صورت اجرای مؤثر تعهدات، این شراکت میتواند به رشد اقتصادی، کاهش آسیبپذیریها و ارتقای جایگاه ژئوپلیتیکی اردن منجر شود.